تایلوجکت ۲۰٪: آنتی‌بیوتیک مؤثر در دامپزشکی با توانایی درمان عفونت‌های متنوع

امروزه استفاده از آنتی‌بیوتیک‌های مؤثر و ایمن در دامپزشکی از اهمیت بالایی برخوردار است. تایلوجکت ۲۰٪ تولید شده توسط شرکت داروسازی رازک، یکی از پرکاربردترین آنتی‌بیوتیک‌های دامی است که برای درمان طیف وسیعی از عفونت‌های باکتریایی در حیوانات مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرد. این دارو با داشتن ماده مؤثره تایلوزین، به‌عنوان یک آنتی‌بیوتیک باکتریواستاتیک و در مواردی باکتریوسید، توانایی بالایی در مهار رشد و تکثیر باکتری‌های بیماری‌زا دارد. در این مقاله به بررسی جامع ویژگی‌ها، مکانیسم اثر، موارد مصرف، نحوه استفاده، احتیاط‌ها و سایر جنبه‌های مرتبط با تایلوجکت ۲۰٪ می‌پردازیم.

مقدمه‌ای بر تایلوجکت ۲۰٪

تایلوجکت ۲۰٪ یک محلول استریل تزریقی حاوی تایلوزین است که توسط شرکت داروسازی رازک تولید شده است. این دارو به‌عنوان یک آنتی‌بیوتیک مؤثر در درمان عفونت‌های باکتریایی در دام‌های بزرگ (مانند گاو، گوساله، گوسفند و بز) و حیوانات کوچک (مانند سگ و گربه) کاربرد دارد. تایلوزین، ماده مؤثره این دارو، متعلق به گروه ماکرولیدها است که از نظر ساختاری شباهت زیادی به اریترومایسین دارد اما طیف اثر وسیع‌تر و ویژگی‌های فارماکوکینتیک بهتری دارد.

ترکیبات و ویژگی‌های دارویی تایلوجکت ۲۰٪

هر میلی‌لیتر از تایلوجکت ۲۰٪ حاوی ۲۰۰ میلی‌گرم تایلوزین (پایه) است. این دارو به‌صورت محلول استریل تزریقی تولید می‌شود و در ویال‌های ۵۰ و ۱۰۰ میلی‌لیتری شفاف ارائه می‌گردد. تایلوزین موجود در این دارو از فعالیت قارچ Streptomyces fradiae به‌دست می‌آید و به‌عنوان یک آنتی‌بیوتیک باکتریواستاتیک عمل می‌کند، اگرچه در غلظت‌های بالا و علیه ارگانیسم‌های بسیار حساس ممکن است خاصیت باکتریوسیدی نیز نشان دهد.

مکانیسم اثر و فارماکولوژی تایلوجکت ۲۰٪

تایلوزین با اتصال به واحد ۵۰S ریبوزوم در باکتری‌ها، سنتز پروتئین را متوقف می‌کند. این مکانیسم منجر به مهار رشد و تکثیر باکتری‌های حساس می‌شود. طیف اثر تایلوزین عمدتاً شامل باکتری‌های گرم مثبت (مانند استافیلوکوک‌ها، استرپتوکوک‌ها، کورینه‌باکتریوم‌ها)، برخی باکتری‌های گرم منفی (به‌جز کلیفرم‌ها)، اسپیروکت‌ها، کلامیدیاها و به‌ویژه مایکوپلاسماها است. بیشتر گونه‌های خانواده انتروباکتریاسه مانند پسودوموناس، E. coli و کلبسیلا به این دارو مقاوم هستند.

فارماکوکینتیک و جذب و دفع دارو

تایلوزین پس از تزریق عضلانی یا زیرجلدی به‌سرعت جذب می‌شود و در تمام بافت‌های بدن (به‌جز مایع مغزی-نخاعی) به‌خوبی پخش می‌گردد. نیمه‌عمر دارو در گوساله‌های زیر دو ماه ۱۳۹ دقیقه و در گوساله‌های بالای دو ماه ۶۴ دقیقه است. این دارو به‌صورت تغییرنیافته از طریق ادرار دفع می‌شود. جالب توجه است که ۸ ساعت پس از تزریق، غلظت تایلوزین در شیر حدود ۴ برابر غلظت آن در خون است و میزان تایلوزین در بافت ریه نیز چندین برابر مقدار موجود در سرم است.

حیوانات هدف و موارد مصرف

تایلوجکت ۲۰٪ برای استفاده در گاو، گوساله، گوسفند، بز، سگ و گربه تأیید شده است. موارد مصرف اصلی این دارو شامل درمان عفونت‌های ناشی از میکروارگانیسم‌های حساس به تایلوزین است:

گاو و گوساله:

• ذات‌الریه (پنومونی)

• پنوموآنتریت

• دیفتری گوساله‌ها

• پلوروپنومونی واگیر

• آرتریت

• گندیدگی سم

• عفونت رحم و ورم پستان ناشی از باکتری‌های گرم مثبت و گرم منفی 

گوسفند:

• آگالاکسی مسری و حاد ناشی از مایکوپلاسما آگالاکتیه

• ذات‌الریه و ورم پستان 

بز:

• پلوروپنومونی واگیر ناشی از مایکوپلاسما میکوییدس واریته کاپری 

سگ و گربه:

• عفونت‌های باکتریایی مختلف

• بیماری‌های التهابی روده (با استفاده از فرم پودری)

نحوه مصرف و دوزاژ تایلوجکت ۲۰%

دوز مصرفی تایلوجکت ۲۰٪ بسته به نوع حیوان و وزن بدن متفاوت است:

درمان با این دارو باید حداکثر به مدت ۵ روز ادامه یابد. در صورت عدم بهبودی پس از ۳-۵ روز، باید در تشخیص بیماری و نوع درمان تجدید نظر شود.

موارد منع مصرف و احتیاط‌ها

• مصرف این دارو در حیوانات حساس به تایلوزین یا اریترومایسین ممنوع است.

• استفاده از تایلوجکت ۲۰٪ در اسب به علت بروز اسهال‌های کشنده به‌طور مطلق ممنوع است.

• در دوران آبستنی منع مصرف ندارد اما باید با احتیاط مصرف شود.

• از تماس این دارو با پوست جلوگیری شود.

• بیش از ۱۰ میلی‌لیتر در یک ناحیه تزریق نشود تا از واکنش‌های موضعی جلوگیری شود.

• تزریق وریدی این دارو مجاز نیست.

عوارض جانبی و تداخلات دارویی تایلوجکت ۲۰%

مهم‌ترین عارضه جانبی تایلوجکت ۲۰٪، التهاب و درد در ناحیه تزریق است. عوارض جانبی دیگر ممکن است شامل بی‌اشتهایی و اسهال باشد. این دارو می‌تواند آزمایش‌های خون کبدی (ALT و AST) را به‌طور کاذب افزایش دهد. تاکنون تداخل دارویی خاصی برای تایلوزین ثبت نشده است، اما از آنجا که این دارو شباهت ساختاری با اریترومایسین دارد، ممکن است باعث ایجاد مقاومت متقاطع شود. همچنین تایلوزین می‌تواند سطح خونی دیگوکسین را افزایش دهد.

زمان پرهیز از مصرف و نکات مهم

رعایت زمان پرهیز از مصرف برای اطمینان از عدم وجود باقیمانده دارویی در محصولات دامی بسیار مهم است:

• گاوهای شیرده: شیر تولید شده در دوره درمان و تا ۷۲ ساعت پس از آخرین تزریق نباید برای مصرف انسان استفاده شود.

• میش و بزهای شیرده: شیر تولید شده در دوره درمان و تا ۴۸ ساعت پس از آخرین تزریق نباید برای مصرف انسان استفاده شود.

• گوشت گاو: تا ۷ روز پس از آخرین تزریق

• گوشت گوسفند: تا ۳ روز پس از آخرین تزریق

شرایط نگهداری و بسته‌بندی

تایلوجکت ۲۰٪ باید در جای خنک (دمای زیر ۲۵ درجه سانتی‌گراد) نگهداری شود و از یخ‌زدگی محافظت گردد. همچنین دارو باید دور از دسترس کودکان نگهداری شود. این دارو در ویال‌های ۵۰ و ۱۰۰ میلی‌لیتری شفاف ارائه می‌شود.

تایلوجکت ۲۰٪ در مقایسه با سایر آنتی‌بیوتیک‌ها

تایلوزین در مقایسه با سایر آنتی‌بیوتیک‌های ماکرولید مانند اریترومایسین، ویژگی‌های فارماکوکینتیک بهتری دارد و به‌ویژه در بافت ریه غلظت بالایی پیدا می‌کند که آن را به انتخابی مناسب برای عفونت‌های تنفسی تبدیل می‌کند. همچنین این دارو بر علیه مایکوپلاسماها که نسبت به بسیاری از آنتی‌بیوتیک‌ها مقاوم هستند، فعال است. در مقایسه با آنتی‌بیوتیک‌های وسیع‌الطیف مانند تتراسایکلین‌ها، تایلوزین طیف اثر محدودتری دارد اما در برابر باکتری‌های هدف خود اثرگذاری بیشتری نشان می‌دهد.

جایگاه تایلوجکت در دامپزشکی مدرن

با افزایش نگرانی‌ها درباره مقاومت آنتی‌بیوتیکی، استفاده مسئولانه از آنتی‌بیوتیک‌های مؤثر مانند تایلوجکت ۲۰٪ اهمیت بیشتری یافته است. این دارو به‌عنوان یک آنتی‌بیوتیک هدفمند که طیف اثر نسبتاً محدودی دارد، می‌تواند در برنامه‌های مدیریت درمانی منطقی آنتی‌بیوتیکی نقش مهمی ایفا کند. شرکت رازک به‌عنوان تولیدکننده این دارو، با رعایت استانداردهای کیفیت تولید، دارویی با خلوص و اثرگذاری بالا را به بازار دامپزشکی عرضه کرده است.

نتیجه‌گیری

تایلوجکت ۲۰٪ تولید شرکت داروسازی رازک، یک آنتی‌بیوتیک مؤثر و نسبتاً ایمن برای درمان عفونت‌های باکتریایی در حیوانات مختلف است. این دارو با داشتن ویژگی‌های فارماکوکینتیک مطلوب و طیف اثر مناسب علیه باکتری‌های گرم مثبت و مایکوپلاسماها، جایگاه ویژه‌ای در درمان بیماری‌های دام دارد. رعایت دقیق دستورالعمل‌های مصرف، دوزاژ مناسب و زمان پرهیز از مصرف، می‌تواند به استفاده بهینه از این دارو و کاهش خطر ایجاد مقاومت آنتی‌بیوتیکی کمک کند.