فلورفنیکل ۳۰٪ ابوریحان: آنتی‌بیوتیک تزریقی وسیع‌الطیف برای دام و طیور 

مقدمه

در صنعت دام‌پروری و طیور مدرن، کنترل و پیشگیری از بیماری‌های عفونی یکی از ارکان اصلی سلامت گله و بهره‌وری اقتصادی است. در این میان، آنتی‌بیوتیک‌های مؤثر نقش حیاتی ایفا می‌کنند. فلورفنیکل ۳۰٪ (Florphenicol 30%) تولید شرکت داروسازی ابوریحان، به عنوان یک محصول ایرانی باکیفیت، جایگاه ویژه‌ای در درمان عفونت‌های باکتریایی دام و طیور دارد. این دارو با فرمولاسیون قوی و طیف اثر گسترده، یکی از انتخاب‌های مهم دامپزشکان و متخصصان طیور است. این مقاله به بررسی جامع خصوصیات، موارد مصرف، نحوه استفاده و ملاحظات این دارو می‌پردازد.

معرفی فلورفنیکل ۳۰٪ 

فلورفنیکل ۳۰٪ ابوریحان یک محلول تزریقی استریل است که در هر میلی‌لیتر آن، ۳۰۰ میلی‌گرم از ماده مؤثره فلورفنیکل وجود دارد. این دارو متعلق به گروه آمفنیکل‌ها است و مشتق فلورینه‌شده تیامفنیکل محسوب می‌شود. فرمولاسیون ویژه این محصول، حلالیت و جذب بهتری را فراهم کرده و به آن امکان می‌دهد به‌طور مؤثر در درمان عفونت‌های سیستمیک به کار رود.

مکانیسم اثر و ویژگی‌های فارماکولوژیک فلورفنیکل ۳۰٪

فلورفنیکل با مهار سنتز پروتئین در باکتری‌ها عمل می‌کند. این دارو به زیرواحد ۵۰S ریبوزوم باکتری متصل شده و از اتصال اسید آمینه به زنجیره پپتیدی جلوگیری می‌کند. این عمل منجر به توقف رشد و تکثیر باکتری‌ها (اثر باکتریواستاتیک) می‌شود و در غلظت‌های بالاتر ممکن است اثر باکتری‌کشی نیز داشته باشد.

ویژگی‌های فارماکولوژیک برجسته:

• طیف اثر گسترده: بر باکتری‌های گرم‌مثبت، گرم‌منفی و برخی بی‌هوازی‌ها مؤثر است.

• نیمه‌عمر طولانی: نیمه‌عمر طولانی در بدن دام (معمولاً بیش از ۱۸ ساعت در گاو) امکان تجویز یک‌بار در روز را فراهم می‌کند.

• توزیع بافتی عالی: به خوبی در بافت‌های مختلف از جمله ریه، کبد، کلیه و پوست توزیع می‌شود و حتی از سد خونی-مغزی نیز تا حدی عبور می‌کند.

• فعالیت در حضور چرک: برخلاف برخی آنتی‌بیوتیک‌ها، فعالیت خود را در حضور چرک و مواد نکروتیک از دست نمی‌دهد.

طیف اثر ضد میکروبی فلورفنیکل ۳۰٪

فلورفنیکل ۳۰٪ بر طیف وسیعی از پاتوژن‌های مهم دامپزشکی مؤثر است:

موارد مصرف و کاربردهای بالینی فلورفنیکل ۳۰٪

این دارو برای درمان عفونت‌های باکتریایی حساس در گونه‌های مختلف دام و طیور استفاده می‌شود:

۱. در گاو، گوسفند و بز:

• بیماری‌های دستگاه تنفسی (BRD): مانند پنومونی ناشی از پاستورلا، هموفیلوس و مایکوپلاسما.

• عفونت‌های دستگاه گوارش: مانند اسهال باکتریایی گوساله‌ها (ناشی از اشرشیاکلی یا سالمونلا).

• عفونت‌های پوست و بافت نرم: شامل آبسه‌ها، عفونت زخم و لنگش عفونی (فوترات).

• عفونت‌های متابولیک: مانند ورم پستان (ماستیت) باکتریایی.

۲. در خوک:

• پنومونی ناشی از پاستورلا مولتوسیدا، استرپتوکوکوس سویس و مایکوپلاسما هیوپنومونیه.

• عفونت‌های دستگاه گوارش.

• بیماری‌های دستگاه تناسلی.

۳. در طیور (مرغ، بوقلمون، بلدرچین):

• عفونت‌های تنفسی مزمن (CRD) ناشی از مایکوپلاسما گالیسپتیکوم.

• کلراى طیور (پاستورلوز).

• عفونت‌های دستگاه گوارش ناشی از اشرشیاکلی و سالمونلا.

• عفونت‌های مفصلی و استخوانی.

دستورالعمل مصرف و دوزاژ فلورفنیکل ۳۰٪

تجویز دارو باید حتماً تحت نظر دامپزشک و با تشخیص دقیق انجام شود.

روش تجویز:

• تزریق عضلانی (IM) یا تزریق زیرجلدی (SC).

• در صورت نیاز به تزریق حجم زیاد، بهتر است دارو در چند نقطه مختلف تزریق شود تا از ایجاد واکنش موضعی کاسته شود.

دوز توصیه‌شده:

دوز استاندارد ۲۰ میلی‌گرم فلورفنیکل به ازای هر کیلوگرم وزن بدن حیوان است.

• محاسبه عملی: با توجه به غلظت ۳۰۰ میلی‌گرم در هر میلی‌لیتر، به ازای هر ۱۵ کیلوگرم وزن بدن، ۱ میلی‌لیتر از دارو تزریق می‌شود.

  • مثال: برای گاوی به وزن ۳۰۰ کیلوگرم، دوز دارو ۲۰ میلی‌لیتر است.

دوره درمان:

• دام‌های بزرگ: تزریق یک‌بار در روز به مدت ۳ تا ۵ روز متوالی.

• طیور: بر اساس دستور دامپزشک، ممکن است به صورت آبخوری یا تزریق انفرادی تجویز شود.

هشدارها، موارد منع مصرف و عوارض جانبی

موارد منع مصرف فلورفنیکل ۳۰٪:

• حیوانات با حساسیت شناخته‌شده به آمفنیکل‌ها (مانند کلرامفنیکل یا تیامفنیکل).

• تولیدکنندگان تخم‌مرغ خوراکی: به دلیل دوره پرهیز طولانی در تخم‌مرغ، مصرف در مرغان تخم‌گذار تجاری معمولاً توصیه نمی‌شود.

احتیاط‌های مهم:

• آبستنی: استفاده در دام‌های آبستن باید با احتیاط و فقط در صورت ضرورت شدید باشد.

• نارسایی کلیه یا کبد: در حیوانات مبتلا باید با احتیاط فراوان و کاهش دوز احتمالی استفاده شود.

• تجویز همزمان: از تجویز همزمان با سایر داروهای مهارکننده سنتز پروتئین باکتری (مانند ماکرولیدها، لینکوزامیدها) باید پرهیز کرد، زیرا ممکن است اثرات آن‌تاگونیستی داشته باشند.

عوارض جانبی احتمالی فلورفنیکل ۳۰٪:

• واکنش موضعی در محل تزریق (درد، تورم موقت).

• عوارض گوارشی مانند بی‌اشتهایی یا اسهال (به‌ندرت).

• سرکوب گذرای مغز استخوان (کاهش تولید گلبول‌های قرمز، سفید یا پلاکت) در موارد مصرف طولانی‌مدت یا دوز بسیار بالا.

دوره پرهیز از مصرف فلورفنیکل ۳۰٪

رعایت دقیق دوره پرهیز برای اطمینان از عدم وجود باقی‌مانده دارویی در فرآورده‌های خوراکی بسیار حیاتی است.

• گوشت گاو و گوسفند: ۳۰ روز پس از آخرین تزریق.

• شیر گاو: ۵ روز (معادل ۵ دوشش کامل) پس از آخرین تزریق. شیر این دوره باید دور ریخته شود.

• گوشت طیور: ۱۴ روز پس از آخرین مصرف.

• تخم‌مرغ: ۱۴ روز پس از آخرین مصرف. مصرف در مرغان تخم‌گذار مگر در شرایط خاص توصیه نمی‌شود.

شرایط نگهداری و بسته‌بندی

• شرایط نگهداری: دارو باید در دمای بین ۱۵ تا ۲۵ درجه سانتی‌گراد، در مکان خشک و دور از نور مستقیم نگهداری شود. از یخ‌زدگی محافظت گردد.

• بسته‌بندی: معمولاً در ویال‌های شیشه‌ای ۱۰۰ میلی‌لیتری عرضه می‌شود.

• تاریخ انقضا: حتماً به تاریخ تولید و انقضای درج‌شده روی بسته‌بندی توجه شود.

نتیجه‌گیری

فلورفنیکل ۳۰٪ تولید شرکت ابوریحان یک آنتی‌بیوتیک وسیع‌الطیف، مؤثر و مطمئن برای درمان بسیاری از عفونت‌های باکتریایی در دام و طیور است. نیمه‌عمر طولانی آن، امکان رژیم درمانی ساده‌تری را فراهم می‌کند. با این حال، موفقیت درمان و حفظ سلامت عمومی، منوط به رعایت چند اصل کلیدی است: تشخیص صحیح بیماری توسط دامپزشک، پایبندی به دوز و دوره درمانی تجویز شده، و رعایت دقیق دوره پرهیز از مصرف برای گوشت، شیر و تخم‌مرغ. استفاده مسئولانه از آنتی‌بیوتیک‌ها، از جمله فلورفنیکل، نه تنها سلامت گله را تضمین می‌کند، بلکه در کند کردن روند ایجاد مقاومت‌های آنتی‌بیوتیکی و حفظ اثرگذاری این داروهای ارزشمند برای آینده نقش اساسی دارد.