بیوکینول ۵٪: محلول تزریقی آنتی‌بیوتیک وسیع‌الطیف برای دام‌پزشکی

در صنعت دام‌پزشکی مدرن، دسترسی به آنتی‌بیوتیک‌های مؤثر و مطمئن یکی از ارکان اصلی مدیریت سلامت گله و تضمین بهره‌وری اقتصادی است. محلول تزریقی بیوکینول ۵٪ تولید شده توسط شرکت زاگرس فارمد پارس (با برند داملران رازک)، به‌عنوان یک داروی باکتری‌کش قوی از گروه فلوروکینولون‌ها، پاسخی قابل‌اعتماد به این نیاز حیاتی است. این شرکت با بیش از چهار دهه سابقه در صنعت داروهای دام‌پزشکی، محصولاتی با کیفیت و استاندارد بالا را تولید می‌کند. این مقاله به بررسی جامع خصوصیات فارماکولوژیک، موارد مصرف، دستورالعمل دقیق تجویز و ملاحظات ایمنی این داروی مهم می‌پردازد.

شناخت ماده مؤثره: انروفلوکساسین

بیوکینول ۵٪ یک محلول استریل تزریقی است که در هر میلی‌لیتر آن، ۵۰ میلی‌گرم از ماده مؤثره انروفلوکساسین وجود دارد. انروفلوکساسین متعلق به نسل سوم آنتی‌بیوتیک‌های فلوروکینولون است و به‌عنوان یک داروی وسیع‌الطیف با اثر باکتری‌کش (کشنده باکتری) شناخته می‌شود.

مکانیسم اثر

این دارو با مهار آنزیم DNA gyrase در باکتری‌ها عمل می‌کند. آنزیم مذکور برای تکثیر و ترمیم DNA باکتریایی ضروری است. مهار آن توسط انروفلوکساسین منجر به اختلال در همانندسازی DNA، ایجاد آسیب‌های تغییرناپذیر در ساختار ژنتیکی باکتری و در نهایت مرگ سلول باکتری می‌شود.

فارماکوکینتیک (جذب، توزیع، متابولیسم و دفع)

یکی از نقاط قوت انروفلوکساسین، فارماکوکینتیک مطلوب آن در گونه‌های مختلف دامی است:

• جذب سریع و کامل: پس از تزریق، دارو به سرعت و به طور کامل جذب می‌شود.

• توزیع گسترده در بافت‌ها: این دارو به‌راحتی در بافت‌های مختلف بدن نفوذ می‌کند و به محل عفونت می‌رسد.

• حداکثر غلظت سرمی: غلظت دارو در خون بین ۳۰ تا ۱۲۰ دقیقه پس از تزریق به اوج خود می‌رسد.

• نیمه‌عمر: نیمه‌عمر دارو حدود ۳ ساعت گزارش شده است.

• راه دفع: دفع دارو عمدتاً از طریق کلیه (ادرار) و همچنین متابولیسم کبدی و مدفوع صورت می‌گیرد.

موارد مصرف و طیف اثر بیوکینول ۵٪

بیوکینول ۵٪ برای درمان عفونت‌های باکتریایی منفرد یا مخلوط در سیستم‌های مختلف بدن مورد استفاده قرار می‌گیرد. طیف اثر ضدباکتریایی آن شامل باکتری‌های گرم‌مثبت، گرم‌منفی و مایکوپلاسماها است.

بیماری‌های قابل درمان با بیوکینول ۵٪

• عفونت‌های دستگاه گوارش: مانند سالمونلوز.

• عفونت‌های دستگاه تنفسی: مانند پنومونی باکتریایی.

• عفونت‌های دستگاه ادراری-تناسلی.

• عفونت‌های پوستی و زخم‌ها.

دستورالعمل تجویز و دوزاژ برای گونه‌های مختلف

تجویز دقیق و متناسب با وزن بدن برای حصول حداکثر اثر درمانی و پیشگیری از عوارض جانبی ضروری است. دوز عمومی دارو ۲.۵ تا ۵ میلی‌گرم انروفلوکساسین به ازای هر کیلوگرم وزن بدن در روز است که معادل ۰.۵ میلی‌لیتر از محلول ۵٪ به ازای هر ۱۰ کیلوگرم وزن بدن می‌باشد. دوره درمان معمولاً ۳ تا ۵ روز ادامه می‌یابد.

جدول زیر دوزاژ دقیق دارو را برای گونه‌های حیوانی مختلف نشان می‌دهد:

هشدارها، عوارض جانبی و تداخلات دارویی

هشدارها و موارد منع مصرف

• مصرف این دارو در اسب مجاز نمی‌باشد.

• درمان طولانی‌مدت با انروفلوکساسین در سگ‌های در حال رشد و دام‌های شیروار و آبستن ممنوع است.

• رعایت زمان پرهیز از مصرف برای اطمینان از خروج باقی‌مانده دارو از بدن حیوان پیش از ذبح ضروری است:

  • گوشت: ۱۲ روز

  • شیر: ۴ روز

عوارض جانبی محتمل

• درد و التهاب در محل تزریق (به‌ویژه در تزریق عضلانی).

• علائم گوارشی مانند تهوع، اسهال و استفراغ که با قطع دارو برطرف می‌شوند.

تداخلات دارویی مهم

• ضدالتهاب‌های غیراستروئیدی (NSAIDs): تجویز هم‌زمان به دلیل احتمال ایجاد تشنج توصیه نمی‌شود.

• تتراسایکلین‌ها، ترکیبات حاوی منیزیم و آلومینیوم: می‌توانند باعث کاهش جذب انروفلوکساسین شوند. از مصرف هم‌زمان باید پرهیز کرد.

شرایط نگهداری و بسته‌بندی

• شرایط نگهداری: ویال دارو باید در دمای ۱۵ تا ۲۵ درجه سانتی‌گراد، دور از نور و دور از دسترس کودکان نگهداری شود.

• بسته‌بندی: این دارو در ویال‌های ۵۰ میلی‌لیتری عرضه می‌گردد.

جمع‌بندی و نکات پایانی برای دام‌پزشکان و دامداران

محلول تزریقی بیوکینول ۵٪ تولید شرکت زاگرس فارمد پارس، با توجه به طیف اثر وسیع، جذب و نفوذ بافتی عالی و اثر باکتری‌کش قوی، یک گزینه مؤثر و قابل‌اعتماد در درمان بسیاری از عفونت‌های باکتریایی شایع در دام‌های بزرگ، کوچک، طیور و حیوانات خانگی است.

• تأکید بر تشخیص درست: موفقیت درمان منوط به تشخیص صحیح بیماری و شناسایی عامل باکتریایی حساس به انروفلوکساسین است.

• پایبندی به دوز و دوره درمان: رعایت دوز دقیق بر اساس وزن و تکمیل دوره درمانی تجویز شده (حتی با وجود بهبود ظاهری علائم) برای جلوگیری از بازگشت عفونت و ایجاد مقاومت‌های باکتریایی حیاتی است.

• رعایت اصول ایمنی: توجه به هشدارها، منع‌مصرف‌ها و زمان پرهیز از مصرف، سلامت حیوان و نیز سلامت فرآورده‌های خوراکی مشتق از آن (گوشت و شیر) را تضمین می‌کند.