اکسیوت®️۲۰% طولانیاثر
Oxyvet®️۲۰% LA
- دسته دارویی: آنتیبیوتیک
- ترکیب: هر میلیلیتر حاوی ۲۰۰ میلیگرم اکسیتتراسایکلین
- تولیدکننده: شرکت داروسازی رازک
- شکل دارویی: محلول تزریقی
- بستهبندی: ویالهای ۵۰ و ۱۰۰ میلیلیتری
اکسیوت ۲۰% طولانیاثر: راهکاری جامع برای عفونتهای دامی
مقدمه
در دنیای دامپزشکی مدرن، دسترسی به آنتیبیوتیکهای مؤثر و طولانیاثر انقلابی در درمان عفونتهای دامی ایجاد کرده است. اکسیوت ۲۰% طولانیاثر تولید شده توسط شرکت رازک، از جمله داروهای پرکاربرد و بسیار مؤثر در این حوزه است. این دارو با بهرهگیری از فناوری پیشرفته فرمولاسیون، امکان حفظ سطح درمانی دارو را تا چندین روز پس از یک بار تزریق فراهم میکند که این امر نهتنها روند درمان را تسهیل میکند، بلکه از جنبه اقتصادی نیز برای دامداران بهصرفه است. در این مقاله به بررسی جامع این دارو، موارد مصرف، نحوه استفاده و سایر جزئیات فنی آن میپردازیم.
شناخت اکسیوت ۲۰% طولانیاثر
اکسیوت ۲۰% طولانیاثر یک محلول استریل تزریقی حاوی اکسیتتراسایکلین بهعنوان ماده مؤثر است. هر میلیلیتر از این دارو حاوی ۲۰۰ میلیگرم اکسیتتراسایکلین (پایه) است که بهصورت کمپلکس با منیزوم و مواد جانبی پایدارکننده فرموله شده است تا خاصیت طولانیاثری آن را تضمین کند. این دارو توسط شرکت رازک تولید شده و در بستهبندیهای ویالهای ۵۰ و ۱۰۰ میلیلیتری عرضه میشود.
مکانیسم اثر و فارماکولوژی اکسیوت ۲۰%
مکانیسم اثر
اکسیتتراسایکلین موجود در این دارو از دسته تتراسایکلینها است که بهصورت باکتریواستاتیک عمل میکند. مکانیسم اثر آن جلوگیری از سنتز پروتئین در باکتریها از طریق اتصال به واحد 30S ریبوزوم است. این اتصال مانع از اتصال آمینوآسیل tRNA به ریبوزوم میشود. همچنین به نظر میرسد که این دارو با واحد 50S ریبوزوم نیز تداخل داشته و موجب تغییر نفوذپذیری غشای سلولی باکتریها میشود.
فارماکینتیک
پس از تزریق عضلانی عمیق، دارو بهصورت آهسته و مداوم جذب میشود و در بافتهای مختلف بدن از جمله قلب، کلیه، ریه، عضلات و مایعات بدن مانند پلاسما، بزاق، صفرا و ادرار توزیع میشود. نکته قابلتوجه این که دارو به خوبی از سد جفت عبور میکند و به گردش خون جنین میرسد. دفع دارو بهتدریج و عمدتاً از طریق فیلتراسیون گلومرولی در کلیه انجام میشود. فرمولاسیون طولانیاثر این دارو باعث میشود که سطح خونی آن تا ۴ روز در مقادیر قابلردیابی باقی بماند که این امر امکان درمان مؤثر با تنها یک تزریق را در بسیاری از موارد فراهم میکند.
موارد مصرف و کاربردهای بالینی اکسیوت ۲۰%
اکسیوت ۲۰% طولانیاثر علیه طیف وسیعی از باکتریهای گرممثبت و گرممنفی، مایکوپلاسما، اسپیروکتها (از جمله عامل بیماری لایم)، کلامیدیا و ریکتزیا اثر دارد. این دارو برای درمان و کنترل عفونتهای زیر در گاو، گوساله، گوسفند و بز کاربرد دارد:
| بیماریها و عفونتهای شایع | نمونه عوامل بیماریزا |
|---|---|
| پنومونی عفونی ناشی از استرس حملونقل | پاستورلا مولتوسیدا |
| گاستروآنتریت عفونی | اشریشیا کلی، شیگلا |
| متریت و عفونتهای دستگاه تناسلی | |
| تیلریوز، لپتوسپیروز، آکتینوباسیلوز و شاربن علامتی | |
| کنترل عفونتهای پس از زایمان و پس از عمل جراحی | |
| کراتوکونژکتیویت عفونی گاو | |
| بیماری گندیدگی سم در گاو و گوسفند | |
| سقط جنین همهگیر یا فصلی میشها ناشی از عوامل میکروبی و ویروسی | |
| ورم پستان و عفونتهای پستانی | |
| عفونتهای مفصلی |
دوزاژ و نحوه مصرف اکسیوت ۲۰%
روش مصرف
این دارو به دو روش عضلانی (IM) و داخل وریدی (IV) قابل تجویز است. با این حال، برای دستیابی به اثر طولانیمدت، توصیه میشود دارو حتماً بهصورت عضلانی عمیق تزریق شود.
دوز پیشنهادی
گاو، گوساله، گوسفند و بز: برای ایجاد اثر طولانیمدت، دوز ۲۰ میلیگرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن (معادل ۱ میلیلیتر به ازای هر ۱۰ کیلوگرم وزن بدن) بهصورت تکدوز توصیه میشود.
در گاو بیش از ۱۰ میلیلیتر در یک محل تزریق نشود.
در گوسفند و بز بیش از ۵ میلیلیتر در یک محل تزریق نشود.
برههای جوان: برای کنترل تب و پیشگیری از عفونتهای ناشی از گزش کنهها، تزریق ۲ میلیلیتر دارو برای هر بره کافی است.
تزریق داخل وریدی: میزان تزریق ۱۰ میلیگرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن (معادل ۱ میلیلیتر به ازای هر ۲۰ کیلوگرم وزن بدن) است. توجه داشته باشید که تزریق داخل وریدی اثر طولانیمدت ندارد و تنها در گاو و با حجم کم توصیه میشود. معمولاً ۲۴ ساعت پس از تزریق داخل وریدی، یک تزریق عضلانی عمیق برای تداوم اثر درمانی انجام میشود.
در صورت لزوم ادامه درمان، تزریق دوم را میتوان ۳ تا ۵ روز پس از تزریق اول انجام داد.
ملاحظات و موارد احتیاط
موارد منع مصرف و احتیاط
در صورت وجود حساسیت شناخته شده به تتراسایکلینها، مصرف این دارو مجاز نیست.
بهدلیل ایجاد تأخیر در رشد استخوانی و تغییر رنگ دندانهای شیری در جنین، مصرف این دارو در نیمه اول آبستنی توصیه نمیشود و در نیمه دوم نیز باید با احتیاط فراوان انجام شود.
استفاده از این دارو در سگ، گربه و اسب توصیه نمیشود.
در میشهایی که شیر آنها مورد مصرف انسان قرار میگیرد، استفاده از این دارو ممنوع است.
عوارض جانبی اکسیوت ۲۰%
مصرف این دارو در حیوانات جوان ممکن است موجب تغییر رنگ استخوانها و دندانها به زرد، قهوهای یا خاکستری گردد.
در صورت مصرف طولانیمدت ممکن است موجب تأخیر در رشد و بهبود استخوان شود.
التهاب موضعی بهصورت ناحیهای به رنگ زرد در محل تزریق ممکن است مشاهده شود که معمولاً گذرا است.
دوره پرهیز از مصرف
رعایت دوره پرهیز از مصرف برای اطمینان از عدم وجود باقیمانده دارویی در فرآوردههای خوراکی بسیار مهم است:
گوشت: ۲۱ روز پس از آخرین تزریق
شیر گاو: ۷ روز پس از آخرین تزریق
کلیه: در طول دوره درمان و تا ۴۵ روز پس از آخرین تجویز دارو، نباید مورد مصرف انسان قرار گیرد.
شرایط نگهداری و انبارش اکسیوت ۲۰%
این دارو باید در دمای خنک (بین ۵ تا ۱۵ درجه سانتیگراد) و دور از نور مستقیم نگهداری شود. از یخزدگی دارو باید جلوگیری کرد. پس از اولین استفاده از ویال، در صورت نگهداری در دمای ۲ تا ۸ درجه سانتیگراد، معمولاً تا ۱۴ روز قابل استفاده است، اما همیشه باید به تاریخ انقضا و دستورالعمل شرکت سازنده توجه کرد.
جمعبندی
اکسیوت ۲۰% طولانیاثر تولید شرکت رازک با فرمولاسیون پیشرفته خود، یک آنتیبیوتیک مؤثر و مطمئن برای درمان طیف وسیعی از عفونتهای باکتریایی در دامهای بزرگ بهویژه گاو، گوسفند و بز است. ویژگی طولانیاثر بودن آن، که تا ۴ روز سطح درمانی دارو را حفظ میکند، مزیت بزرگی محسوب شده و تعداد تزریق مورد نیاز و در نتیجه استرس وارده به دام و هزینههای مدیریتی را کاهش میدهد. با این حال، رعایت دوزاژ دقیق، ملاحظات مربوط به دوره پرهیز از مصرف و موارد منع مصرف برای دستیابی به بهترین نتیجه درمانی و تضمین سلامت محصولات دامی ضروری است.
همیشه توصیه میشود پیش از استفاده، با دامپزشک مشورت شود تا از مناسب بودن دارو برای شرایط خاص دام و بیماری اطمینان حاصل گردد.